Slijpen van je zeis
Slijpen van je zeis

Veel mensen weten niet dat ze met een zeis maaien die niet scherp is. Pas nadat hij is geslepen merken ze duidelijk het verschil. De zeis snijdt veel makkelijker door het maaisel, de snedes worden mooier en de sprieten gaan mee die daarvoor bleven staan.

Slijpen van soorten zeisen

Er zijn een drie verschillende soorten zeisen: slijpzeisen, ruigtezeisen en graszeisen. Hoe dunner de snijrand, hoe kwetsbaarder deze is. Slijpzeisen hebben het dikste snijrand, ruigtezeisen iets dunner en graszeisen hebben zo’n dunne rand dat ze meebuigen als je er tegenaan duwt met je duimnagel. Slijpzeisen en ruigtezeisen worden meestal geslepen en graszeisen gehaard. Ik heb niet veel ervaring met het haren en zal dit alleen even kort aanstippen.

Aandachtspunten voor de ruigtezeis

  • Na iedere werkdag (6 tot 8 zeisen) uur slijp ik de zeis met de handvijl. Met een beetje handigheid, dan kost dit minder dan 20 min.
    Gebruik een fijnkorrelige vlakke handvijl (een zoetvijl) om slijpzeisen en ruigtezeisen te slijpen. Bijv. te koop bij zeisles.nl , maar ook bij ijzerwarenhandels. Hiermee zorg je ervoor dat je niet onnodig teveel metaal eraf slijpt en dat het zeisblad niet te heet wordt. Op zeisles.nl wordt aangegeven dat je ook een automatische wetsteen kunt gebruiken. Daarbij koel je de zeis tijdens het slijpen. Mensen die ik ervaren acht, raden af een slijptol of slijpmachine te gebruiken.
Johan slijpt zeisblad met vijl

Kort videofragment waarin Johan laat zien hoe je een zeisblad vijlt

  • Check of je zeis scherp is: hou een A4-tje aan een rand (of hoek) vast en laat het papier hangen. Snij nu met je mes in de van boven naar beneden in het papier. Het mes moet gemakkelijk door het papier snijden, waarbij je het hele lemmet van hiel tot mespunt gebruikt. Als dat zonder haperingen lukt is het mes bruikbaar scherp. Een papiertest waarbij het mes af en toe hapert in het papier, is bot of beschadigd (stukjes uitgebroken of er zit een braam aan de snede). Dat is ook het geval als het papier rafelt of scheurt. Het mes moet dan geslepen worden. (www.demessenslijper.nl )
Doorsnijden van papier om te testen of de zeis scherp is

Als het zeisblad zonder haperingen door het papier snijdt is het bruikbaar scherp.

  • Tijdens het zeisen maak je het zeisblad regelmatig scherp met een wetsteen in een kokertje met water of strekel. Ik heb geen duidelijke richtlijnen gekregen hoe vaak je dit tijdens het zeisen doet, maar haal mijn wetsteen een aantal keer langs mijn zeisblad als ik voel dat het minder makkelijk snijdt. Voor een graszeis en ruigtezeis gebruik je verschillende wetstenen.
Wetsteenhouder

Ik heb een touwtje aan de wetsteenkoker gemaakt, zodat ik hem hem ook in het water niet kwijtraak.

Haren graszeis

Het zeisblad van een graszeis is scherper dan de ruigtezeis en wordt scherp gemaakt door te haren. Bij het haren leg je de snijrand op een speciaal aambeeld en tik je met een haarhamer op de snijrand. Als je dit over de gehele lengte van het mes doet, dan wordt dit mes haarscherp. Haren is een specifieke handvaardigheid die enige ervaring vereist. Deze tijdrovende klus is voor mij een drempel om een graszeis te kopen. Tijdens een workshop bij zeisles.nl kun je leren haren. Engelstalige demonstratie van het haren .